Belarus tili

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Jump to navigation Jump to search
Belarus tili
беларуская мова / biełaruskaja mova
Memleketler: Belarus, Lehistan, Ukraina
Resmiy status: Belarus
Laf etken sayısı: 8 million
Sıralama: 79
Sınıflaştırma
Kategoriya: Slavân tilleri
İnd-Avropa tilleri
Slavân tilleri
Şarkiy Slavân tilleri
Belarus tili
Elifbe: Kiril elifbesi (Belarus elifbesi)
Til kodları
ISO 639-1: be
ISO 639-2: bel
ISO 639-3: bel
Vikipediya Vikipediyanıñ Belarusça bölügi bar
Belarusça laf etkenlerniñ oturğan yerleri

Belarus tili (belarusça беларуская мова, biełaruskaja mova) – şarqiy slavân gruppasından bir tildir, Belarusnıñ resmiy tili. 1999 yılında ettilge nüfus sayımında, Belarusça yaqlaşıq 3.686.000 Belarus vatandaşı (nüfusniñ% 36.7'si) tarafından "üyde qonuşulğan bir dil" bolaraq belirtildi.[1][2] Belaruslularnıñ yaqlaşıq 6.984.000'i (%85.6) Belarusçanı "anatilleri" bolarak ilan etti. Ethnologue kibi diğer qaynaqlar, rakamnı yaqlaşıq 2,5 milyon aktif qonuşmacı bolarak kösterdi.[3] Belarus ükümeti tarafından 2009 yılında ettilgen bir araştırmağa köre, Belaruslularnıñ %72'si üyde Rusça qonuşurikende, Belarusça aktif bolarak Belaruslularnıñ yalnızca %11.9'u tarafından qullanılmaqtadır. Belaruslularnıñ yaqlaşıq %29,4'ü Belarusça yazabilir, qonuşabilir ve oquyabilirken, %52,5'i sadece oquyup qonuşabilmektedir.[4] UNESCO Dünya Tilleri Tehlike Atlası'na köre Belarus tiliniñ savunmasız bolduğunı belirtilir.[5]

Elifbe[deñiştir | kodunı deñiştir]

Esas maqale: Belarus elifbesi

Belarus elifbesi, ilk bolaraq Eski Kilise Slavcası içün bir elifbe bolaraq qullanılğan Kiril elifbesiniñ bir çeşididir. Modern Belarusça alifbesiniñ formu 1918'de tanımlanğandır ve otuz eki arften oluşmaqtadır. Bundan önce Belarusça; Belarus Latin elifbesinen, Belarus Arap elifbesinen (Lipka Tatarları tarafından) ve İbrani elifbesinen (Belarus Yehudileri tarafından) yazılğandır.[6]

А а
a
Б б
b
В в
v
Г г
ğ
Д д
d
Е е
e, ye
Ё ё
yo
Ж ж
j
З з
z
І і
i
Й й
y
К к
k
/a/ /b/ /v/ /ɣ/ /d/ /jɛ, ʲɛ/ /jɔ, ʲɔ/ /ʐ/ /z/ /i, ʲi, ji/ /j/ /k/
Л л
l
М м
m
Н н
n
О о
o
П п
p
Р р
r
С с
s
Т т
t
У у
u
Ў ў
u
Ф ф
f
Х х
h
/l/ /m/ /n/ /ɔ/ /p/ /r/ /s/ /t/ /u/ /w/ /f/ /x/
Ц ц
ts
Ч ч
ç
Ш ш
ş
Ы ы
ı
Ь ь Э э
e
Ю ю
yu
Я я
ya
/ts/ /tʂ/ /ʂ/ /ɨ/ /ʲ/ /ɛ/ /ju, ʲu/ /ja, ʲa/
А а Б б В в Г г (Ґ ґ)* Д д Е е
Ё ё Ж ж З з І і Й й К к Л л
М м Н н О о П п Р р С с Т т
У у Ў ў Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ш ш
Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я


*Tek taraşkevitsada


Kiril Latin Arap
А, а A, a َ
Б, б B, b ب
Ц, ц C, c ࢯ (Letter sad with three dots.png)
ЦЬ, ць Ć, ć س
Ч, ч Č, č چ
Х, х CH, ch خ
Д, д D, d د
Дз, дз Dz, dz ࢮ (Letter dal with three dots.png)
Дзь, дзь DŹ, dź ࢮ (Letter dal with three dots.png)
Дж, дж DŽ, dž ج
Э, э E, e َ
Ф, ф F, f ف
Ґ, ґ G, g غ
Г, г H, h ه
І, і I, i ِ
Я, я Ia, ia َ
Е, е Ie, ie َ
Ё, ё Io, io ُ
Ю, ю Iu, iu ُ
Й, й J, j ى
К, к K, k ق
Кь, кь KJ, kj ك
Ль, ль L, l ل
Л, л Ł, ł ل
М, м M, m م
Н, н N, n ن
Нь, нь Ń, ń ن
О, о O, o ُ
П, п P, p پ
Р, р R, r ر
С, с S, s ص
Сь, сь Ś, ś ث
Ш, ш Š, š ش
Т, т T, t ط
Ть, ть TJ, tj ت
У, у U, u ُ
Ў, ў Ŭ, ŭ و
В, в V, v و
Ы, ы Y, y ِ
З, з Z, z ض
Зь, зь Ź, ź ز
Ж, ж Ž, ž ژ
' - ع
Ь, ь - -

Bağlantılar[deñiştir | kodunı deñiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons saytında
Belarus tili ile bağlı kategoriya bar.
Slavân tilleri
Ğarbiy Slavân tilleri Aşağı Sorb | Çeh | Kaşub | Knaan | Leh | Pannoniya Rusin | Polab | Pomeran | Silez | Slovak | Slovin | Yuqarı Sorb
Şarqiy Slavân tilleri Qadimiy şarqiy slavân | Ruten | Belarus | Rusin | Ukrain | Rus
Cenübiy Slavân tilleri Eski kilse Slavân | Kilse Slavân | Bulğar | Makedon | Sloven | „Sırb-Hırvat” (Montenegro | Bosnak | Hırvat | Sırb)
Başqa tiller Proto-Slavân | Russenorsk | Slavo-Sırb
İzaat: Ölü tiller
  1. Data from 1999 Belarusian general census in English 5 mayısnıñ 2009 s. arhivlengen. arhivlengen.
  2. Of these, about 3,370,000 (41.3%)Şablon:Clarify were Belarusians, and about 257,000 belonged to other ethnicities (Russians, Poles, Ukrainians, and Jews).
  3. In Rusya, the Belarusian language is declared as a "familiar language" by about 316,000 inhabitants, among them about 248,000 Belarusians, comprising about 30.7% of Belarusians living in Russia (data from Russian Census (2002) In RussianŞablon:Ölü bağlantıŞablon:Ölü bağlantıŞablon:Cbignore). In Ukraine, the Belarusian language is declared as a "native language" by about 55,000 Belarusians, which comprise about 19.7% of Belarusians living in Ukraine (data from 2001 Ukrainian census In Ukrainian arhivlengen.). In Polonya, the Belarusian language is declared as a "language spoken at home" by about 40,000 inhabitants (data from 2002 Polish general census Table 34 (in Polish) arhivlengen.).
  4. Arşivlenmiş kopya.
  5. Moseley, Christopher (ed.). 2010. Atlas of the World's Languages in Danger, 3rd edn. Paris, UNESCO Publishing. Online version..
  6. Belarusian language, alphabet and pronunciation.