Ğağauz tili

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Buña bar: qullan, qıdır
Ğağauz tili
Gagauz dili
Memleketler: Moldova, Romaniya, Bulğaristan, Yunanistan, Rusiye, Ukraina, Türkiye, Qazahistan, Özbekistan
Regionlar: Ğağauzistan
Resmiy status: Ğağauzistan region
Laf etken sayısı: 150000
Sınıflaştırma
Kategoriya: Avrasiya tilleri
Altay tilleri
Türkiy tiller
Oğuz tilleri
Elifbe: latin elifbesi
Til kodları
ISO 639-1: yoq
ISO 639-2: tut
ISO 639-3: gag

Ğağauz tili (öz adı Gagauz dili) - çoqusı Moldovadaki Ğağauz Yeri Muhtar Vilâyetinde yaşağan Ğağauzlarnıñ tili. Tahminen 150 000 kişi tarafından laf etile. Ğağauz tili Oğuz gruppasına ait Türkiy tildir.

Qomşu tillerden çoq ödünç söz almasına baqmadan bir Qırımtatar Yalı Boylu ile Ğağauz qolayca añlaşır. Eskiden Ğağauz tili Yunan elifbesinen yazılır edi, amma 1957 senesi Kiril elifbesi qullanılıp başlağanda Yunan elifbesinden vazgeçkendir. Moldovanıñ muhtarlığına qavuşqandan ve Ğağauzlarğa muhtariyet berilgenden soñ, Türk elifbesiniñ esasında şekillendirilgen bir elifbe meydanğa ketirildi ve şimdi alâ daa qullanılmaqtadır. Türk elifbesinden farqlı olaraq Ğağauz elifbesinde (Türk açıq e sesi yerine) Ää arifi, Êê ve Ţţ arifleri buluna. Ğağauz yazı tili Türkiyede halq arasında laf etilgen Türkçeniñ yazığa tökülgen şekilidir denile. Ğ arifınıñ yerine çoq sözlerde, sozuq arifler çift yazılaraq Ğ sesi qazandırılır.

Soora = Soñra

Lääzım = Lâzim

Birliindä = Birliginde

Çoqluq ad yapımlarında çoqluq affiksi qırımtatar tilindeki kibi ler - lardır. Amma sözniñ soñki arifi n olsa l çoqluq affiksindeki l arifi tüşürilip, soñdaki n sesi tekrarlanır.

Günnerindä = Künlerinde

Onnar = Olar

Elifbe[deñiştir | Viki metnini deñiştir]

  • Kiril
А а Ä ä Б б В в Г г Д д Е е Ё ё
Ж ж З з И и Й й К к Л л М м Н н
Ö ö П п Р р С с Т т У у Ӱ ӱ Ф ф
Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь
Э э Ю ю Я я
  • Latin
А а Ä ä B b C c Ç ç D d E e F f
G g H h I ı İ i J j K k L l M m
N n O o Ö ö P p Q q R r Ş ş T t
Ţ ţ U u Ü ü V v Y y
Wikimedia Incubator
Wikimedia Incubator saytında Ğağauz tilindeki test Vikipediya bölügi bar
Türkiy tiller
Bulğar gruppası Çuvaş tili | Hazar tili* | Hun tili* | Türkiy Avar tili* | Türkiy Bulğar tili*
Qarluq (Çağatay) gruppası Ayni tili | Çağatay tili* | İli Türk tili | Lop tili | Özbek tili | Qarahanid tili* | Uyğur tili
Qıpçaq gruppası Altay tili 1 | Başqırt tili | Kuman tili* | Noğay tili | Qadimiy Qıpçaq tili* | Qaraçay-Balqar tili | Qaray tili | Qaraqalpaq tili | Qazah tili | Qırğız tili 1 | Qırımçaq tili | Qırımtatar tili1 | Qumıq tili | Sıbır tili | Tatar tili | Urum tili
Oğuz gruppası Afşar tili | Azerbaycan tili | Becenek tili* | Ğağauz tili | Horasan Türkiy tili | Osmanlı tili* | Qaşqay tili | Qırımtatar tili1 | Salar tili | Türk tili | Türkmen tili | Urum tili1
Haqas-Altay gruppası Altay tilleri: Cenübiy Altay tili, Şimaliy Altay tili | Çulım tili | Fuyu Qırğız tili | Haqas tili | Qadimiy Qırğız tili* | Qadimiy Uyğur tili* | Yuğur tili | Şor tili
Sayan gruppası Sоyоt Tsatan tili | Tofa tili | Tuva tili
Saha (Yaqut) gruppası Dolğan tili | Saha (Yaqut) tili
Argu gruppası Halac tili
İzaat: * Ölü tiller