İçeriğe atla

Ğağauz tili

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Ğağauz tili
Gagauz dili
Memleketler: Moldova, Romaniya, Bulğaristan, Yunanistan, Rusiye, Ukraina, Türkiye, Azerbaycan, Qazahistan, Özbekistan
Regionlar: Ğağauziya
Resmiy status: Ğağauziya
Laf etken sayısı: 150 000
Sınıflaştırma
Kategoriya: Avrasiya tilleri
Altay tilleri
Türkiy tiller
Oğuz tilleri
Elifbe: latin elifbesi, kiril elifbesi
Til kodları
ISO 639-1: yoq
ISO 639-2: tut
ISO 639-3: gag
Vikipediya Vikipediyanıñ Ğağauzca bölügi bar

Ğağauz tili (öz adı Gagauz dili) - çoqusı Moldovadaki Ğağauz Yeri muhtar regionında yaşağan Ğağauzlarnıñ tili. Qararnen 150 000 kişi tarafından laf etile. Ğağauz tili oğuz gruppasına ait türkiy tildir.

Qomşu tillerden çoq söz alınğanına baqmadan bir qırımtatar yalıboylu ile ğağauz qolayca añlaşır. Eskiden ğağauz tili yunan elifbesinen yazılğan edi, amma 1957 senesi kiril elifbesi qullanılıp başlağanda yunan elifbesinden vazgeçken. 1990-ıncı senelerde ğağauzlarğa muhtariyet berilgenden soñ, türk elifbesiniñ esasında şekillendirilgen bir elifbe meydanğa ketirildi ve bugünge qadar qullanıla. Türk elifbesinden farqlı olaraq ğağauz elifbesinde Ää, Êê ve Ţţ arifleri bar. Ğağauz yazı tili Türkiyede halq arasında laf etilgen türkçeniñ yazığa tökülgen şeklidir denile. Türkçe Ğ arfiniñ yerine çoq sözlerde, sozuq arifler çift yazılaraq Ğ sesi qazandırılır.

  • Soora = Soñra
  • Lääzım = Lâzim
  • Birliindä = Birliginde

Çoqluq ad yapımlarında çoqluq affiksi qırımtatar tilindeki kibi -ler/-lar'dır. Amma, Qazan tatar tilindeki kibi, sözniñ soñki arfi M ya da N olsa çoqluq affiksindeki L arfi yerinde N ola.

  • Günnerindä = Künlerinde
  • Onnar = Olar
  • Kiril

А а Ä ä Б б В в Г г Д д Е е Ё ё
Ж ж З з И и Й й К к Л л М м Н н
Ö ö П п Р р С с Т т У у Ӱ ӱ Ф ф
Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь
Э э Ю ю Я я

  • Latin

А а Ä ä B b C c Ç ç D d E e F f
G g H h I ı İ i J j K k L l M m
N n O o Ö ö P p Q q R r Ş ş T t
Ţ ţ U u Ü ü V v Y y