Qarasuvbazar

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Buña bar: qullan, qıdır
şeer
Qarasuvbazar
ukr. Карасубазар, Білогірськ
rus. Карасубазар, Белогорск
Tuğra
Tuğra
Memleket Ukraina
Region Qırım
Rayon Qarasuvbazar rayonı
Coğrafiy koordinatlar Koordinatlar: 45°03′16″ ş. e. 34°36′08″ ş. b. / 45.054444° ş. e. 34.602222° ş. b. (G) (O) (Я)45°03′16″ ş. e. 34°36′08″ ş. b. / 45.054444° ş. e. 34.602222° ş. b. (G) (O) (Я)
Meydanlıq 5,42 km²
Yükseklik ~180 m (deñizge nisbeten)
Eali 18 400 kişi (2006)
Eali sıqlığı 3394,83 kişi/km²
Saat quşağı UTC+4
Telefon kodu +380-6559
Poçta indeksleri 97600 — 97609
Qarasuvbazar (Qırım)
Qarasuvbazar
Qarasuvbazar
Qırım haritasında Qarasuvbazar

Qarasuvbazar (ukraince Білогірськ, Карасубазар, rusça Белого́рск, Карасубаза́р) — merkeziy Qırımda Aqmescitten şarqqa taba 42 km qadar uzaqlıqta Büyük Qarasuv özeni yalısındaki bir şeer. Qarasuvbazar rayonınıñ merkezidir. Qarasuvbazardan Aqmescitni şarqiy Qırımnen (Sudaq, Kefe, Kerç) alâqadar etken yol keçe.

Tarih[deñiştir]

Şeer aqqında ilk zikir XIII asırğa dair. Keç Orta asırlar devrinde Qarasuvbazar Kezlev ve Kefege yetici kervan yollarında iri tranzit noqta edi. Qırım Hanlığı zamanında şeer asıl Şirin tayfası saip olğan yerleriniñ merkezi oldı. Zaporoj qazaqları şeerni bir qaç kere (1624, 1628, 1630, 1675) berbat ettiler. 1736 senesi Minih yolbaşçılığı altında olğan Rusiye askeriy quvetleri Qırımnıñ o zamandaki paytahtı Bağçasaraynı yandırğandan soñ Qarasuvbazar II Fetih Geray hannıñ rezidentsiyası olğan edi, amma bir yıl keçken soñ şeerni Duglas generalnıñ ordusı yandırdı. Tap 1944 senesi mayıs 18 künündeki qırımtatarlar sürgünligine qadar Qarasuvbazar qırımtatar ealisi çoqusı olğan üç şeerniñ biri (Bağçasaray ve Aluştanen beraber) olğan edi.

XX asırnıñ birinci yarımınace Qarasuvbazar qırımçaqlarnıñ baş merkezi edi, faqat alman-faşist işğali vaqtında natsistler ep qırımçaq ealisini yoq ettiler.

İqtisadiyat[deñiştir]

Episinden iri istisal — Qarasuvbazar şarap işlep çıqarğan zavodı. Bundan ğayrı “Qarasuvbazar istismar etken materiallar zavodı”, “Qarasuvbazar karyer idaresi” ve başqa daa da ufaqça istisallar amelde.

İçtimaiy saa[deñiştir]

Şeerde 4 umumtasil mektep, 2 şifa müessisesi, medeniyet evi, poliklinika, kinoteatr, 2 kitaphane, muzıka ve balalar sport mektepleri, 2 stadion, ülkeşınaslıq müzeyi, musafirhane, eki bank bölükleri, bir qaç kilse, 3 cami bar.

Mahsus itibarğa lâyıq yerler[deñiştir]

Mimarcılıq abidesi — XV asırda qurulğan Taş Han kervansarayınıñ viranesi. Şeerniñ etrafındaki Aqqaya köyü yanında acayip bir tabiat abidesi - Aqqaya bar.

Halq sayısınıñ dinamikası[deñiştir]

  • 1926 — 7 634 kişi (2 580 qırımtatar, 2 397 rus, 1000 qırımçaq, 426 yunan, 400 ermeni, 200 ukrain, 190 yeudi)
  • 1939 — 10 829 kişi
  • 1989 — 18 045 kişi
  • 2001 — 18 420 kişi (37 % rus, 28 % qırımtatar, 24 % ukrain)


Crimea-Qarasuvbazar locator map.png

Qarasuvbazar rayonındaki meskün yerler

şeerler: Qarasuvbazar
şeer şeklinde qasabalar: Zuya
köyler: AlevkeAqqayaArğınArğınçıqAşağı FındıqlıAylanmaAzamatBağça EliBaqsanBarabanovoBaşıBeş Aran OtarBez BaylanBiy EliBoçalaBürçekCavluş QarabayCemrikCepparÇoqraqÇuqurçaEfendiköyEski BurulçaHan ToquzİşünKeñ ToğayKökeyKöktaşKöneçiKöpürliköyKrımskaya RozaKriniçnoyeKüçük BurunduqMelekMırzaköyMuşaşNovoaleksandrovkaNovogrigoryevkaOrtalanOtarköyPetrovoProlomQaburçaqQadı EliQalpaqQamışlıqQañğılQaraçölQaraş EliQarasuv BaşıQatırşa SarayQışlavQurtluqŞaban ObaSartanaŞavqalSollarSultan SarayTana GeldiTekiyeTerekli Şeyh EliTöben EliTöben SarayToğayTopluTurgenevoÜç KözUrus QocaVasilyevkaVişnövoyeYabloçnoyeYañı BurulçaYelenovkaYeñi SalaYuqarı FındıqlıYuqarı Toplu
qasabalar: QaynavutQoñrat


Qırım Qırımdaki şeer ve şeer şeklinde qasabalar Qırım
şeerler:

AlupkaAluştaAqmescitAqyarBağçasarayBalıqlavaCanköyErmeni BazarEski QırımİnkermanKefeKeriçKezlevKrasnoperekopskQarasuvbazarSaqŞçolkinoSudaqYalta

qasabalar:

AeroflotskiyAgrarnoyeAlbatAqmeçitAqşeyhAşağı KikineizAşağı OtuzBagerovoBazarçıqBüyük OnlarCemiyetCurçıDolossıForosFraydorfFraylebenGaspraGresovskiyGurzufHafuzİçkiİslâm TerekKastropolKatsiveliKaygadorKomsomolskoyeKoreizKöktöbelKurpatıLimenaLivadiyaMağaraçMassandraMelasMirnıyMolodöjnoyeNauçnıyNikitaNikolayevkaNovıy SvetNovofödorovkaNovoozörnoyeOreandaOtuzPartenitQaçıQalayQızıltaşQurmanSarabuzSeyitlerSimeizVinogradnoyeYalı MoynaqYañı KüçükköyYedi QuyuZuya