Alupka

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Buña bar: qullan, qıdır
şeer
Alupka
ukr. Алупка
rus. Алупка
Bayraq Tuğra
Bayraq
Tuğra
Memleket Rusiye/Ukraina[1]
Region Qırım Cumhuriyeti[2]/Qırım Muhtar Cumhuriyeti[3]
Şeer şurası Yalta şeer şurası
Coğrafiy koordinatlar Koordinatlar: 44°25′11″ ş. e. 34°02′35″ ş. b. / 44.419722° ş. e. 34.043056° ş. b. (G) (O) (Я)44°25′11″ ş. e. 34°02′35″ ş. b. / 44.419722° ş. e. 34.043056° ş. b. (G) (O) (Я)
Evelki adları Alubika, Lupiko
Meydanlıq 4 km²
Yükseklik 90 m (deñizge nisbeten)
Eali 8745 kişi (2001)
Eali sıqlığı 2186,25 kişi/km²
Saat quşağı UTC+4
Telefon kodu +380 654
Poçta indeksleri 298676; 298677
Resmiy sayt http://alupkame.info/
Alupka (Qırım)
Alupka
Alupka
Qırım haritasında Alupka
Alupka (Yalta)
Alupka
Alupka
Yalta şeer şurası haritasında Alupka
Vikianbarda Alupka

Alupka (ukraince Алупка, rusça Алупка) — Qırım dağlarınıñ cenübiy capında, Ay Petriniñ eteginde bulunğan bir şeerdir, belli kurort.

Coğrafiya[deñiştir]

İklim[deñiştir]

Yanvarnen fevral aylarınıñ orta arareti +3.. +4°C, avgustnıñki +24,6°C. Yağanaqlarnıñ orta yıllıq derecesi — 400 mm, yıllıq küneşli saatlarnıñ orta miqdarı — 2150, avanıñ nisbiy dımlılığı — 69 %. Yuvunuv mevsimi marttan oktâbrgece devam ete (suv arareti tahminen +22.. +28°C).

Tarih[deñiştir]

Zemaneviy Alupka topraqlarında insannıñ yerleşmeleri milâttan evel VIII biñyıllıqta peyda oldı. Şeer Alubika adınen birinci kere 960 senesi añıldı. XIV-XV asırlarda bu yerde cenevizlerniñ Lupika adlı qaleçik buluna edi. 1475-1774 seneleri Alupka osmanlılarnıñ akimligi altında edi. Qırım Rusiye eline keçkenden soñ (1783), Alupka R. Potömkinniñ mülkü edi. 1823 senesi ise, mında saray qurdurğan Mihail Vorontsovnıñ saipligine keçti. XX asırnıñ başından Alupka belli kurort oldı. Bu yerge devalanmağa, raatlanmağa Födоr Şalâpin, Maksim Gorkiy, Valeriy Brüsov, İvan Bunin, Lesâ Ukrainka ve başqaları kelgen ediler.

1938 senesi Alupkağa şeer statusı berildi.

Naqliye[deñiştir]

Şeer Yaltadan 17 km uzaqlıqta buluna. Qırımnıñ merkezi ve diger meskün yerlerine Alupka Aqyar-Yalta-Aqmescit-Kefe avtotrassası vastasınen qavuşa.

İçtimaiy saa[deñiştir]

Şeerde eki umumtasil ve bir dane muzıka mektepleri, hastahane, eki kitaphane, eki musafirhane, medeniyet merkezi bar.

Mahsus itibarğa lâyıq yerler[deñiştir]

Şeerniñ meşur yerlerinden Vorontsov sarayını ve onıñ etrafındaki parknı añmaq lâzim.

Alupkada doğğan II Cian cenkiniñ iştirakçisi, uçucı Amet-han Sultannıñ müzeyi bar.

1972 senesi şeerde terek ve çalılarnıñ eki yüzden ziyade çeşitten ibaret olğan park açıldı.

Bağlantılar[deñiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons saytında
Alupka ile bağlı resimler bar.

Atıflar[deñiştir]

  1. Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
  2. Rusiye qanunlarına köre.
  3. Ukraina qanunlarına köre.


Crimea-Yalta locator map.png

Yalta regionındaki meskün yerler

şeerler: AlupkaYalta
Şeer şeklinde qasabalar: Aşağı KikeneizCemiyetDolossıForosGaspraGurzufKastropolKatsiveliKoreizKurpatıLimenaLivadiyaMağaraçMassandraMelasNikitaOreandaQızıltaşSimeizVinogradnoyeYañı Küçükköy
köyler: Kikineiz
qasabalar: Ay DanilEriklikGornaya LavandaİsarLineynoyeOhotniçyeOlivaTüzler


Qırım Qırımdaki şeer ve şeer şeklinde qasabalar Qırım
şeerler:

AlupkaAluştaAqmescitAqyarBağçasarayBalıqlavaCanköyErmeni BazarEski QırımİnkermanKefeKeriçKezlevKrasnoperekopskQarasuvbazarSaqŞçolkinoSudaqYalta

qasabalar:

AeroflotskiyAgrarnoyeAlbatAqmeçitAqşeyhAşağı KikineizAşağı OtuzBagerovoBazarçıqBüyük OnlarCemiyetCurçıDolossıForosFraylebenGaspraGresovskiyGurzufHafuzİçkiİslâm TerekKastropolKatsiveliKaygadorKomsomolskoyeKoreizKöktöbelKurpatıLimenaLivadiyaMağaraçMassandraMelasMirnıyMolodöjnoyeMontanayNauçnıyNikitaNikolayevkaNovıy SvetNovofödorovkaNovoozörnoyeOreandaOtuzPartenitQaçıQalayQızıltaşQurmanSarabuzSeyitlerSimeizVinogradnoyeYalı MoynaqYañı KüçükköyYedi QuyuZuya