Saq

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Buña bar: qullan, qıdır
şeer
Saq
ukr. Саки
rus. Саки
Bayraq Tuğra
Bayraq
Tuğra
Memleket Rusiye/Ukraina[1]
Region Qırım Cumhuriyeti[2]/Qırım Muhtar Cumhuriyeti[3]
Şeer şurası Saq şeer şurası
Coğrafiy koordinatlar Koordinatlar: 45°08′01″ ş. e. 33°34′38″ ş. b. / 45.133611° ş. e. 33.577222° ş. b. (G) (O) (Я)45°08′01″ ş. e. 33°34′38″ ş. b. / 45.133611° ş. e. 33.577222° ş. b. (G) (O) (Я)
Evelki adları Сак
Meydanlıq 29 km²
Yükseklik ~10 m (deñizge nisbeten)
Eali 26 400 kişi (2006)
Eali sıqlığı 910,34 kişi/km²
Saat quşağı UTC+4
Telefon kodu +380-6563
Poçta indeksleri 296500 — 296509
Saq (Qırım)
Saq
Saq
Qırım haritasında Saq
Vikianbarda Saq

Saq (ukraince Саки, rusça Саки) – Qırımnıñ ğarbiy yalısında, Qara deñizden 4-5 km uzaqlıqta bulunğan şeerdir, belli kurоrt. Qırımnıñ paytahtı olğan Aqmescit ve Saq arasındaki mesafe 45 km.

Coğrafiya[deñiştir]

İklim[deñiştir]

Saq iklim ve tabiat şaraitlerinen Kezlevge beñzey. Mında yalı boyu - çöl iklimi, pek qurğaqlı, yımşaq qış ile. Avanıñ orta yıllıq arareti +11,2 °C; yaz aylarınıñ orta arareti +22 °C, qış aylarında ise ava arareti sıfırğa yaqın ola. Yıl devamında küneşli saatlarnıñ orta miqdarı 2500.

Tarih[deñiştir]

Tarihçılar şimdiki Saq bulunğan topraqlarında insannıñ birinci yerleşmeleri ne zaman peyda olğanını daa tayinlemediler. Qırım Hanlığı devrinde Saq Mansur sülâlesine ait olğan köy edi. 1827 senesi Saqta Rusiyeniñ birinci çamur şıfahanesi quruldı. Qırım cenki olğanda Saq ve Qızıl Yar gölleri arasına, aylar devamında Aqyarnı qamaçavğa alğan koalitsiyanıñ ordusı kelip çıqtı. Mında 1855 senede fevralniñ başında, Kezlevde bulunğan duşmanlarnıñ ücüm etmesinden evel, general S.A. Hrulevniñ askerleri buluna ediler. Duşmanlar tarafından açılğan ateşler neticesinde Saq viran olundı. Qırım cenkinden soñ qırımtatarlarnıñ icretiniñ ekinci dalğası yüz berdi ve qırımtatar ealisiniñ çoqluğı Saqnı terk etti. Berbat olğan, taşlanğan qasaba yavaş tiklendi. 1858 senesi mında Poltava guberniyasından muacirler, soñra Konstantiniyeden (İstambuldan) köçip kelgen yunanlar peyda oldı.

Eali sayısınıñ dinamikası[deñiştir]

Kurort saası[deñiştir]

Saq minerallı yalı boyu çamurlarınen belli eski kurorttır. Mında çamur şıfahanesi, suv şıfahanesi, bir qaç sanatoriy bar. Saqnıñ tuzlu gölüniñ tübü mineral çamurnıñ qalın qatlamınen qaplandı. Bu çamur unikal siyrek şıfalıq hasiyetlernen ayrılmaqta.

İqtisadiyat[deñiştir]

Şeerde Qırımnıñ eñ büyük himik zavodlarından biri bar. Mineral çeşmeler esasında mineral suvnı çıqarğan zavod çalışa. Saqta Qırımda ve Qırım tışında belli olğan "Krımskaya" («Крымская») adlı mineral suv çıqarıla.

Naqliye[deñiştir]

Şeerde demiryol vokzalı, avtovokzal bar. Şeer yollarınıñ uzunlığı – 62 km.

Mahsus itibarğa lâyıq yerler[deñiştir]

Şeerde terek ve çalılarnıñ seksenge yaqın çeşitinden ibaret olğan Kurort parkı bar.

Lesâ Ukrainka ve Nikоlay Gogol Saqta tedaviylengenini hatarlatqan abideler bar.

Beşinci kilometrde deñizcilerniñ, deñiz desantınıñ qaramanlarınıñ abidesini köre bilirmiz.

Bağlantılar[deñiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons saytında
Saq ile bağlı resimler bar.

Atıflar[deñiştir]

  1. Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
  2. Rusiye qanunlarına köre.
  3. Ukraina qanunlarına köre.


Qırım Qırımdaki şeer ve şeer şeklinde qasabalar Qırım
şeerler:

AlupkaAluştaAqmescitAqyarBağçasarayBalıqlavaCanköyErmeni BazarEski QırımİnkermanKefeKeriçKezlevKrasnoperekopskQarasuvbazarSaqŞçolkinoSudaqYalta

qasabalar:

AeroflotskiyAgrarnoyeAlbatAqmeçitAqşeyhAşağı KikineizAşağı OtuzBagerovoBazarçıqBüyük OnlarCemiyetCurçıDolossıForosFraylebenGaspraGresovskiyGurzufHafuzİçkiİslâm TerekKastropolKatsiveliKaygadorKomsomolskoyeKoreizKöktöbelKurpatıLimenaLivadiyaMağaraçMassandraMelasMirnıyMolodöjnoyeMontanayNauçnıyNikitaNikolayevkaNovıy SvetNovofödorovkaNovoozörnoyeOreandaOtuzPartenitQaçıQalayQızıltaşQurmanSarabuzSeyitlerSimeizVinogradnoyeYalı MoynaqYañı KüçükköyYedi QuyuZuya