İçeriğe atla

Küneş

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Küneş
Görsel
Sınırları Güneş tacı[d] ve Işıkyuvarı[d]
Ögrengen solar research[d]
Ana astronomik cısım Galaktika merkezi[d]
Dünyadan uzaqlıq 1 astronomik birim
Tüzetme 5,0E−5[1]
Spektral sınıfı G2V[1]
Körüngen büyükligi −26,74[1]
Parlaqlıq 3,828E+17 gigawatt
Mutlak büyükligi 4,83 ± 0,005[2]
Metallıq 0,0122 ± 0,0001[3]
Sıqlıq 162,2 g/cm³[4]
Sıcaqlıq 15 710 000 K[4]
Kütle 1 988 475 ± 92 ronnagram[5]
Meydanlıq
  • 6 082 000 000 000 km²
Kölem 1,412E+18 km³[4]
Radius 695 700 km[5][4]
Çevre uzunlığı 4 371 000 km
Felekiyat timsali
Şunda kösterilgen The Sun in culture[d]
Modeli resmi Model resmi
Köşe diametri 31,98 ′[1]
Yüzdeki gravitatsiya 274 m/s²[1]
Bir tarihleme yönteminen tapılan tahminiy yaşı 4,57 milyar yıl[6][7]
Логотип Викисклада Wikimedia Commons saytındaki
Multimedia fayllar

Küneş (timsali: ☉) – Kâbe yolunda bir yıldız, Küneş sistemasınıñ birden-bir ve Dünyağa eñ yaqın yıldızıdır. Küneş etrafında bu sistemanıñ başqa obyektleri aylanıp tura: seyyareler ve olarnıñ yoldaşları, kiçkene seyyareler, asteroidler, meteoroidler, quyruqlı yıldızlar ve kâinat tozu. Küneş esasen gidrogen (kütlesiniñ ~73 %, köleminiñ ~92 %) ve geliyden (kütlesiniñ ~25 %, köleminiñ ~7 %) ibaret. Küneş sisteması kütlesiniñ 99,866 % - Küneşniñ kütlesidir.

Küneş
Küneş sisteması
KüneşUtaritÇolpanAy (kök cismi)DünyaMerih yoldaşlarıMerihCeres (kiçik gezegen)Asteroid quşağıMüşteriMüşteriniñ yoldaşlarıZualZualniñ yoldaşlarıUranUrannıñ yoldaşlarıNeptunnıñ yoldaşlarıNeptunPlutonnıñ yoldaşlarıPlutonKoyper quşağıDisnomiaErisScattered discOort bulutı
Seyyareler: Utarit - Çolpan - Dünya - Merih - Müşteri - Zual - Uran - Neptun
Kiçkene seyyareler: Pluton - Eris - Haumea - Makemake
Diger: Küneş - Ay - Asteroid quşağı - Quyruqlı yıldızlar - Neptun artında cisimler - Koyper quşağı- Oort bulutı
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Sun Fact SheetNASA.
  2. https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/sunfact.htmlNASA.
  3. Asplund M. The new solar abundances - Part I: the observations (ingl.) // Communications in AsteroseismologyAustrian Academy of Sciences Press, 2007. — Vol. 147. — P. 76—79. — ISSN 1021-2043; 2224-8374doi:10.1553/CIA147S76
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/sunfact.html
  5. 5,0 5,1 Prša A., Harmanec P., Torres G., Mamajek E., Asplund M., Capitaine N., Christensen-Dalsgaard J., Depagne É., Kopp G., Haberreiter M. et al. Nominal values for selected solar and planetary quantities: IAU 2015 resolution B3 (ingl.) // Astron. J. / J. G. III, E. VishniacNYC: IOP Publishing, AAS, University of Chicago Press, AIP, 2016. — Vol. 152, Iss. 2. — P. 41–41. — ISSN 0004-6256; 1538-3881doi:10.3847/0004-6256/152/2/41arXiv:1605.09788
  6. Bonanno A., Schlattl H., Paternò L. The age of the Sun and the relativistic corrections in the EOS (ingl.) // Astron. Astrophys. / T. ForveilleEDP Sciences, 2002. — Vol. 390, Iss. 3. — P. 1115–1118. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846doi:10.1051/0004-6361:20020749arXiv:astro-ph/0204331
  7. Connelly J. N., Bizzarro M., Krot A. N., Nordlund Å., Wielandt D., Ivanova M. A. The absolute chronology and thermal processing of solids in the solar protoplanetary disk (ingl.) // Science / H. ThorpNorthern America: AAAS, 2012. — Vol. 338, Iss. 6107. — P. 651—655. — 5 p. — ISSN 0036-8075; 1095-9203doi:10.1126/SCIENCE.1226919PMID:23118187