Yevgen Sverstük

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Buña bar: qullan, qıdır
Yevgen Sverstük
Doğğan 1928 dekabr 13
Siltse, Volın, Lehistan
Ölgen 2014 dekabr 1
Ukraina, Kiyev
Memleket Ukraina
Millet ukrainalı

Yevgen Oleksandrovıç Sverstük (ukraince Євген Олександрович Сверстюк, 1928 s. dekabr 13, Siltse qas., Volın, Lehistan – 2014 s. 1 dekabr, Kiyev, Ukraina) – ukrainalı yazıcı, şair, terciman, edebiyatşınas, felsefeci, cemaat erbabı.

Tercimeial[deñiştir | Viki metnini deñiştir]

Onıñ balalığı, gençligi Ekinci Cian cenkiniñ yıllarına rast keldi. Közleriniñ ögünde qısqa vaqıtta akimiyet denişe bere edi – leh akimiyeti şuralar akimiyetine, soñra alman akimiyetine, daa soñra kene de şuralar akimiyetine. Vaat etkenlerine baqmadan, o akimiyetlerden birisi ukrainlerge ne azatlıq, ne de tınçlıq ketireler. Öz toprağını qorçalamaq içün, olar qoluna silâ alalar. Böyleliknen, Sverstük azatlıq içün küreşine kirişe.

1952 senesi Lviv universitetiniñ filologiya fakultetini birire. Poltava pedagogik institutında, ukrain edebiyatından ders berip, ocalıq yapa. "Vitçizna" degen mecmuanıñ müdiri ola. Siyasiy sebeplerden onı bir qaç kere işten çıqaralar.

1960 seneleri çeşit edebiy aqşamlar, toplaşuvlar teşkil ete. Qayd etmek kerek ki, o vaqıtlaı öyle bir şekilde keçirilgen tedbirler yasaq edi. Öz neşriyatında Sverstüknin esselerni darqata ediler: "З приводу процесу над Погружальським", "Собор у риштованні", "Іван Котляревський сміється", "Остання сльоза" ve ilâhre.

1972 senesi 14 yanvar künü onı tevqif eteler. Bir yıldan kendi esseler ve çıqışlar yapqan içün "Antisovet teşviqat ve propaganda" maddesine köre maksimal müddetine mahküm ola – 7 yıl qattı intizamlı lagerge em de 5 yıllıq sürgünlikke. Müddetini Perm lagerlerinde keçirdi, em anda da çeşit-türlü protest aktsiyalarda iştirak etti.

Burâtiya lagerinde geologik ekspeditsiyanıñ dülgeri olıp işletildi.

1983 senesi Kiyevge kelip, fabrikada dülger olıp çalışa, amma 5 yıldan soñra bu işten boşatıla, çünki protest aktsiyalarında iştirak etmege devam ete.

1989 senesinden Ukrainada milliy demokratik areketniñ faal iştirakçisi, "Naşa vira" pravoslav gazetasınıñ baş muarriri ve Ukrainalı zıyalılarnıñ mustaqil assotsiatsiyasınıñ prezidenti ola.

1993 senesi Münhen şeerinde Azat Ukrainalı universitetinde felsefe boyunca doktorlıq dissertatsiysıanı qorçalay. Dissertatsiyanıñ mevzusı – "Ukrain edebiyatı ve hristian adeti".

ABŞda Azat Ukrain İlimler Akademiyasınıñ aqiqiy azası oldı. 1995 senesi T. Şevçenko adına Devlet mukâfatınıñ laureatı, Azatlıq nişanınıñ saibi.

"Perşogo grudnya" (Dekabr 1-inde) degen Teşebbüsli taqımınıñ istirakçileriden birisi. Kitaplar ve edebiyatşınas, psihologiya, din mevzusında çoq sayılı maqaleler, şiirleniñ, alman, ingliz, rus tilinden tercimelerniñ müellifi.

2014 s. dekabr 4 künü Kieyvde Yevgen Sverstüknen sağlıqlaşma binlernen adamlar keldiler. Olarnıñ arasında Ukraina Prezidenti Petro Poroşenko, baş naziri Arseniy Yatsenük, 2005-2010 seneleri Ukraina Prezidenti Viktor Üşçenko, "Perşogo grudnya" Teşebbüsli taqımınıñ istirakçileri, dissidentler Vasıl Ovsiyenko, Yösıf Zisels, Semen Gluzman, Oles Şevçenko, yazıcı Mariya Matios, yırcılar Svyatoslav Vakarçuk, Ruslana, Telnuk tataları, Kiyev meri Vitaliy Kliçko, vatandaşlar.

Tişten tırnağınace silâlanğan rejimge qarşı Sverstükniñ tek bir silâsı bar edi – onıñ sözüdir. Em de Sverstük dayın dane-dane sayısı olğan insanlarğa sebepinen millionlarnen adamlarnıñ yoq etken totalitar qurumı, neticede, özü yoq oldı. O qurumni yeñep, aqiqat qıdırğan yoldan vazgeçmedi, tedqiqat, yazuv, öz fikirlerni seslendiruv işni devam etti. Onıñ ayatı soñki künlergece qadar maqaleler-kitaplar yazuvınen, körüşüvlernen, cemaat işlerinen tolu edi. Öz areketçen faaliyetinen Sverstük büs-bütun vaqıt biz yşağan devirimizni hayırlı bir tarafqa deniştirme tırışa edi, onı içün bu dünya oña aittir.

öyle sözlernen Sverstüknen sağlıqlaştı Milliy hatıra Ukrain insitutniñ başı Volodımır Vâtrovıç.[1]

Tercimeleri[deñiştir | Viki metnini deñiştir]

Menbalar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]

Atıflar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]

  1. http://www.istpravda.com.ua/short/2014/12/4/146017/
  2. http://poetyka.uazone.net/default/pages.phtml?place=kipling&page=if02