İçeriğe atla

Rabindranat Tagor

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Rabindranat Tagor
bengalca রবীন্দ্রনাথ[1]
portrait
Doğğan künü 1861 mayıs 7(1861-05-07)[2][3][4][…]
Doğğan yeri
Ölgen künü 1941 avgust 7(1941-08-07)[2][5][3][…] (80 yaşında)
Ölgen yeri
Memleketi
Zenaatı ressam, şair, bestekâr, dramaturg, esse yazıcı, felsefeci, sanatkâr, yazıcı, yır sözleri yazğan şair, yır yazıcı, yırcı, kino rejissörı, freedom fighter, Nobel Prize winner, libretto yazıcı, aktör, ikâye yazıcı, roman yazıcı, social reformer, seyaatçı yazıcı
Baba Debendranath Tagore[d][10][6]
Ömür arqadaşı Mrinalini Devi[d][1]
Balalar Rathindranath Tagore[d][11]
Mukâfatlar
Avtograf Avtograf resmi
Saytı de.wikipedia.org/w/index…
Логотип Викисклада Wikimedia Commons saytındaki
Multimedia fayllar

Rabindranat Tagor (bengalca রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর, inglizce Rabindranath Tagore; 1861 mayıs 7, Kolkata — 1941 avgust 7, Kolkata) — bengal ve ind şairi, yazıcı, dramaturg, bestekâr, ressam, mütefekkir ve maarifçidir. «Gitanjali» şiirler cıyıntığı içün 1913 senesi Nobel edebiyat mukâfatını aldı ve bu mukâfatnı alğan ilk asiyalı oldı.[12]

Tagor Kolkatanıñ Corasanko maallesinde barlıqlı ve medeniy bir qorantada doğdı. Babası Debendranat Tagor Brahmo Samaj din ve içtimaiy areketiniñ liderlerinden biri edi. Rabindranat qorantanıñ eñ kiçik oğlu edi. O esasen evde tasil aldı; bengal ve sanskrit edebiyatını, muzıkanı, resimni ve tabiat ilimlerini ögrendi. On yedi yaşında tasilini devam ettirmek içün İngilterege ketti, amma anda oquvını bitirmedi.[12]

1883 senesi Tagor Mrinalini Devi ile evlendi. Olarnıñ eki oğlu ve üç qızı oldı.[13] 1890-lı senelerde qorantasınıñ Şarqiy Bengaliyadaki topraqlarını idare etip, köy sakinleriniñ ayatınen yaqından tanıştı. Bu tecribe onıñ ikâyelerine ve içtimaiy fikirlerine tesir kösterdi.

Edebiy ve muzıkalı yaratıcılığı

[deñiştir | kodunı deñiştir]

Tagor şiir, ikâye, roman, piyesa, esse ve hatıralar yazdı. «Gitanjali» (bengalca গীতাঞ্জলি), «Gora» (bengalca গোরা), «Ev ve dünya» (bengalca ঘরে বাইরে) ve «Poçta» (bengalca ডাকঘর) onıñ eñ belli eserleri arasındadır. O bengal edebiy tilini yañı ifadeler ve qonuşma tiline yaqın bir üslüpnen zenginleştirdi.[12]

Tagor sözlerini de, muzıkasını da yazğan eki yır soñradan devlet gimni oldı: «Jana Gana Mana» İndistannıñ, «Amar Sonar Bangla» ise Bangladeşniñ gimni olaraq qabul etildi.[14]

1915 senesi Britaniya ükümeti Tagorğa rıtsar unvanını berdi. 1919 senesi Amritsardaki Callianvala-Bag qırğınından soñ o bu unvandan vazgeçti.[14] Tagor çoq memleketke seyaat etti, maruzalar oqudı ve medeniyetler arasında dialognı destekledi.

Tasil ve içtimaiy faaliyeti

[deñiştir | kodunı deñiştir]

1901 senesi Tagor Şantiniketanda açıq avada derslerge ve oquyıcınıñ serbest inkişafına esaslanğan mektep açtı. 1921 senesi bu mektep Visva Bharati universitetine çevrildi. Tagor Şarq ve Ğarp medeniyetlerini birleştirgen halqara bir tasil merkezi yaratmağa tırıştı.[15]

Tagor altmış yedi yaşında resimnen ciddiy oğraşmağa başladı. 1928–1940 seneleri eki biñden ziyade resim yarattı. Onıñ eserleri arasında insan yüzleri, hayaliy mahlüqlar, ösümlikler ve manzaralar bar edi. İlk büyük halqara sergisi 1930 senesi Pariste açıldı; soñra eserleri Avropa, Amerika ve Asiyanıñ başqa şeerlerinde kösterildi.[14]

Ömrüniñ soñki yıllarında Tagor uzun hastalıqtan azap çekti. 1941 senesi avgust 7 künü Kolkatada vefat etti ve krematsiya etildi.[16]

  • Тагор (Тхакур) Рабіндранат // Зарубіжні письменники. Енциклопедичний довідник : у 2 т. / за ред. Н. Михальської та Б. Щавурського. — Тернопіль : Навчальна книга — Богдан, 2006. — Л — Я. — С. 582. — ISBN 966-692-744-6.
  1. 1 2 3 https://www.culturalindia.net/indian-art/painters/rabindranath-tagore.html
  2. 1 2 3 4 Краткая литературная энциклопедия (rus.) — Москва: Советская энциклопедия, 1962.
  3. 1 2 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (fr.): açıq malümat platforması — 2011.
  4. ↑ রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর // Internet Speculative Fiction Database (ingl.) — 1995.
  5. 1 2 3 Гнатюк-Данильчук А. П. Тагор Рабиндранат // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1976. — Т. 25 : Струнино — Тихорецк. — С. 167—168.
  6. 1 2 Rabindranath Tagore Biography - Childhood, Facts, Works, Life History & Achievements (ingl.)
  7. ↑ Ghosh R., Naseem M. A., Vijh A. Tagore and Education (ingl.)
  8. ↑ Rabindranath Tagore's vision of India and China (ingl.) — 2011. — ISSN 0971-751X
  9. ↑ Education: India | Encyclopedia.com
  10. ↑ The Telegraph (ingl.) — Kol: ABP Group, 1982.
  11. ↑ Каталог Немецкой национальной библиотеки (alm.)
  12. 1 2 3 Rabindranat Tagornıñ tercimeialı, Nobel Prize (ing.).
  13. ↑ «Rabindranath Tagore», British Museum (ing.).
  14. 1 2 3 Rabindranat Tagornıñ yaratıcılığı, İndistan Milliy zemaneviy sanat galereyası (ing.).
  15. ↑ Visva-Bharati universitetiniñ qurucısı Rabindranat Tagor, Visva-Bharati (ing.).
  16. ↑ Rabindranat Tagornıñ ayatı, Visva-Bharati (ing.); «Rabindranath Tagore», British Museum (ing.).