Tanganyika gölü
| Tanganyika gölü | |
|---|---|
 | |
| Qoşulğan özenler | Rusizi[d], Malagarasi River[d], Kalambo River[d] ve Mulobozi[d] |
| Gölden çıqqan | Lukuga River[d] |
| Havzası | Kongo Havzası[d] |
| Havza memleketi | Burundi, Kongo, Tanzaniya ve Zambiya |
| Havza meydanlığı | 231 000 km² |
| Devlet | |
| Eñ tüşük yeri | bilinmez |
| Deñiz seviyesinden yüksekligi | 773 metr |
| Medeniy miras statusı | Dünya Mirası Geçici Listesi[d] |
| Uzunlığı |
|
| Keñligi | 72 ± 1 km |
| Vertikal terenlik | 1433 metr ve 570 metr |
| Meydanlıq |
|
| Kölem | 18 900 km³ |
| Çevre uzunlığı | 1828 km |
 | |
| Dünya Mirası kriterleri | (viii)[d][1], (ix)[d] ve (x)[d] |
 | |
 Wikimedia Commons saytındakiMultimedia fayllar | |
Tanganyika (inglizce Tanganyika) — Şarqiy Afrikada, Tanzaniya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Burundi ve Zambiya arasında bulunğan büyük bir tatlı suvlu göl. O, Büyük Afrika göllerinden biridir.[2]
Gölniñ uzunlığı 673 kilometrge yaqın, meydanlığı ise 32,9 biñ kvadrat kilometrdir. Eñ teren yerinde terenlik 1470 metrge yete. Terenligi ve suv kölemine köre, tatlı suvlu göller arasında Baykaldan soñ dünyada ekinci yerni ala.[2] Tanganyika — dünyadaki eñ uzun tatlı suvlu göl.[3]
Göl dağlar arasında uzanğan teren bir çuqurda buluna. Bu çuqur yer qabuğınıñ areketleri neticesinde peyda olğan.[3] Tanganyikadan Lukuga özeni çıqa. Suvu bu özen vastasınen Kongo özenine, soñra Atlantik okeanğa bara.[4]
Tanganyika dünyanıñ eñ qadimiy göllerinden biridir. Mında türlü balıq ve diger suv ayvanları yaşay. Balıq çeşitleriniñ çoqusı tek bu gölde rastkele. Balıqçılıq yalılarında yaşağan adamlar içün müim bir kelir ve azıq menbasıdır.[5] Gölden gemiler de keçe: olar yalıdaki şeerler arasında yolcu ve yük taşıy.[4]
Tarih
[deñiştir | kodunı deñiştir]Yerli halq Tanganyikanı avropalı seyaatçılardan çoq evel bile edi. 1858 senesi britaniyalı tetqiqatçılar Riçard Frensis Berton ve Con Hanning Spik gölge kelip, onı tetqiq ettiler. Olar Nil özeniniñ başını qıdıra ediler. Yerli adamlar olarğa yol kösterip, seferde yardım ettiler. Soñra Spik Viktoriya gölüni ziyaret etip, onı Nilniñ menbası dep saydı.[6]
Soñra gölni Devid Livingston ve Henri Morton Stenli de tetqiq ettiler. 1871 senesi olar Tanganyikanıñ şarqiy yalısındaki Ucici meskeninde körüştiler.[7]
Menbalar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- ↑ Le lac Tanganyika - UNESCO World Heritage Centre
- 1 2 Lake Tanganyika Research: General Features(ing.). Food and Agriculture Organization of the United Nations.
- 1 2 Earth from Space: Africa’s ancient Lake Tanganyika(ing.). European Space Agency.
- 1 2 Lake Tanganyika AFR-06(ing.). International Lake Environment Committee Foundation.
- ↑ Lake Tanganyika Research: Fisheries(ing.). Food and Agriculture Organization of the United Nations.
- ↑ John Hanning Speke and the myth of the solitary explorer(ing.). Royal Geographical Society.
- ↑ The Date of the Livingstone-Stanley Meeting(ing.). Livingstone Online.