Lui Armstrong
| Lui Armstrong | |
|---|---|
| inglizce Louis Armstrong | |
 | |
| Doğma adı | inglizce Louis Daniel Armstrong |
| Doğğan künü | 1901 avgust 4[1][2] |
| Doğğan yeri | |
| Ölgen künü | 1971 İyül 6[1][2] (69 yaşında) |
| Ölgen yeri | |
| Memleketi | |
| Zenaatı | aktör, soqaq ressamı, borazancı, taqım lideri, dirijor, caz çalğıcısı, yırcı, film muzıkası bestekârı, kino aktörı, yır yazıcı, radio ötkericisi, studiya çalğıcısı, yazıcı, orchestra leader, çalğıcı, jazz trumpeter |
| Ömür arqadaşı | Lucille Armstrong[d][5] ve Lil Hardin Armstrong[d] |
| Mukâfatlar | |
| Avtograf |
 |
| Saytı | louisarmstronghouse.org(ing.) |
 Wikimedia Commons saytındakiMultimedia fayllar | |
Lui Armstrong (inglizce Louis Armstrong; 1901 avgust 4, Nyu Orleans, ABD — 1971 iyül 6, Nyu York, ABD) — amerikalı caz borazancısı, yırcı ve bestekârıdır. «Satchmo» lağabınen de belli olğan Armstrong caz tarihınıñ eñ tesirli sanatçılarından biri sayıla.
Armstrong Nyu Orleansnıñ faqır bir maallesinde doğdı. Babası qorantanı erte terk etti, Lui ise anası Mayann ve qartanası yanında östi. Beşinci sınıftan soñ mektepni taşlap, çalışmağa mecbur oldı. Karnofskiy qorantasında çalışıp qazanç elde etti ve ilk kornetini satın aldı.[6]
1912 senesi dekabr 31 künü tabancadan avağa ateş açqanı içün Armstrong oğlanlar içün tüzetüv yurtuna yollandı. Anda Peter Devisniñ reberliginde kornet çalmaqnı ögrendi ve yurt orkestriniñ yolbaşçısı oldı. 1914 senesi yurttan çıqqan soñ professional çalğıcı olaraq çalışmağa başladı; Co «King» Oliver onıñ ustazı oldı.[6]
1922 senesi Armstrong Çikagoda Oliverniñ Creole Jazz Band orkestrine qoşuldı. 1924 senesi Nyu Yorkta Fletçer Henderson orkestrinde çaldı, 1925 senesi ise Çikagoğa qaytıp öz adınen diskler yazdırmağa başladı. 1925–1928 seneleri Hot Five ve Hot Seven taqımlarınen yazdırğan icraları caznıñ inkişafına büyük tesir kösterdi: Armstrong solo improvizatsiyanı ögge çıqardı, borazan çaluvını ve yırlavnı birleştirdi, ayrıca manasız ecalarnen improvizatsiya etilgen «sket» yırlavnı populârlaştırdı.[6][7]
1930-lı senelerden başlap Armstrong radio, kinoda ve büyük orkestrlernen çalıştı, dünyanıñ çoq memleketinde kontsertler berdi. «Hello, Dolly!», «What a Wonderful World», «Mack the Knife» ve «When the Saints Go Marching In» onıñ eñ belli icraları arasındadır.
Armstrong dört kere evlendi. Ekinci apayı olğan pianist Lil Hardin onı mustaqil karyera başlamağa teşviq etti. 1942 senesi oyuncı Lüsil Vilsonnen evlendi ve ömrüniñ soñunace onıñnen yaşadı. 1959 senesi Armstrong infarktqa oğradı, soñraki yıllarda yürek ve büyrek hastalıqlarından tedavi olundı. 1971 senesi iyülniñ 6-sında Nyu Yorknıñ Kvins rayonındaki Korona maallesindeki evinde yuqlap yatqanda vefat etti.[6]
Bağlantılar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- Lui Armstrong — caz qıralı
- Lui Armstrongnıñ tercimeialı 5 sentâbrniñ 2023 s. arhivlengen. pro-jazz.com saytında 20 fevralniñ 2016 s. arhivlengen.(rus.)
- louis-armstrong.net — Sony BMG Music Entertainment
- Louis Armstrong — Nat Hentoff
- The New York Times gazetasındaki nekrolog
- Sitatlar ve hatıralar
- Diskografiya
- IMDb saytındaki filmografiya
- The Louis Armstrong Society Jazz Band
- Louis Armstrong: A Life in Music — Life mecmuasınıñ slayd kösterüvi
- Seeing Black mecmuasınıñ Armstrong aqqındaki maqalesi
- Louis Armstrong House & Archives resmiy sayt
- Louis Armstrong Transcription Project
- PBS Kids saytında Lui Armstrong
- David Margolick, The Day Louis Armstrong Made Noise
- Smithsonian: Louis Armstrong: A Cultural Legacy
- NPR Music saytında Lui Armstrong
- Lui Armstrongnıñ diskografiyası ve ilk yazıları 1 mayısnıñ 2014 s. arhivlengen.
- Three Perfect Minutes saytında Lui Armstrongnıñ esas yazıları 14 yanvarniñ 2016 s. arhivlengen.
- Lui Armstrongnıñ öz tercimeialı:
Menbalar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- 1 2 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (fr.): açıq malümat platforması — 2011.
- 1 2 База данных Национальной библиотеки Чешской Республики
- ↑ Southern E. Biographical Dictionary of Afro-American and African Musicians (ingl.) — Greenwood Publishing Group, 1982.
- ↑ Центр искусств и медиатехнологий — 1997.
- ↑ https://www.nytimes.com/1971/08/28/archives/louis-armstrongs-2d-wife-lil-hardin-dies-at-a-tribute.html
- 1 2 3 4 Lui Armstrongnıñ tercimeialı, Louis Armstrong House Museum (ing.).
- ↑ Hot Five and Hot Seven Recordings, Library of Congress (ing.).