El-Harezmi

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Jump to navigation Jump to search
El-Harezmi
portrait
Doğğan künü:799 soñ degil ya da qararnen780[1][2][3][4]
Doğğan yeri:Hiva[d], Hiva Hanlığı[d]
Ölgen künü:qararnen 846[5][6]
Ölgen yeri:Bağdad[7]
Memleketi:Black flag.svg Abbasiy halifeligi
Zenaatıriyaziyatçı (matematikacı), astronomiyacı, coğrafiyacı, felsefeci, terciman, astrologiyacı, tarihçı
Diniİslâm ve Sünniy İslâm[d]
Commons-logo.svg El-Harezmi Wikimedia Commons saytında

Ebu Abdullah Ebu Cafer Muhammed ibn Musa el-Harezmi (qararnen 780 - qararnen 850) - ulu acem riyaziyatçı, coğrafiyacı, tarihçı ve astronomiyacı; cebirni ayrı bir fen olaraq ayırıp qoyğan birinci alim. "Algoritm" sözü El-Harezmi adından kele, yani "El-Harezmi" isminiñ bozmasıdır.

Tercimeial[deñiştir | kodunı deñiştir]

Alimniñ ayatı aqqında az malümat qaldı. Harezmde doğğanı içün lağabı el-Harezmi ile dünyaca belli olğan, isimlerinden biri el-Mecusi, onıñ zerdüştçi bir soyundan kelgenini köstere.

Halife Al-Mamuni vaqtında (813-833) El-Harezmi, Bağdattaki “İkmet evi”nde kitaphane reberi edi. Halife Al-Vasık zamanlarında (842-847) el-Harezmi, hazarlarğa ekspeditsiyasını riyaset etken edi. Soñki kere El-Harezmi 847 senesi añıldı.

Eserler[deñiştir | kodunı deñiştir]

El-Harezmi, 9 eserniñ müellifi olğanı belli:

  • İnd esabı aqqında kitap;
  • Cebir ve almukaballarnıñ esaplavları aqqında qısqa bir kitap;
  • Astronomik cedveller (zic);
  • Dünya resminiñ kitabı;
  • Müneccimliginiñ quruluvı aqqında kitap;
  • Müneccimliginiñ yardımı ile areketler aqqında kitap;
  • Küneş saati aqqında kitap;
  • Yeudiler devriniñ tayin etilmesi ve olarnıñ bayramları aqqında tetqiqat;
  • Tarih kitabı.

Menbalar[deñiştir | kodunı deñiştir]

  1. German National Library — 1912.
  2. Brentjes S. Khwārizmī: Muḥammad ibn Mūsā al‐KhwārizmīSpringer Science+Business Media, 2007.
  3. (not translated to und), (not translated to und) Abu Ja'far Muhammad ibn Musa Al-Khwarizmi
  4. Record #118676180 // Integrated Authority File — 2012—2016.
  5. German National Library — 1912.
  6. Record #118676180 // Integrated Authority File — 2012—2016.
  7. Record #118676180 // Integrated Authority File — 2012—2016.