Alan Türing

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Jump to navigation Jump to search
Alan Türing
inglizce Alan Mathison Turing
portrait
Doğma adı inglizce Alan Mathison Turing
Doğğan künü 1912 İyün 23(1912-06-23)[1][2][3][…]
Doğğan yeri
Ölgen künü 1954 İyün 7(1954-06-07)[1][2][3][…] (41 yaşında)
Ölgen yeri
Memleketi
Zenaatı kompyuter alimi, kriptografiyacı
Baba Julius Mathison Turing[d][1]
Ana Ethel Sara Stoney[d][1]
Mukâfatlar
Avtograf Изображение автографа
Saytı turingarchive.org(ing.)
Логотип Викисклада Медиафайлы на Викискладе

Alan Matison Türing (inglizce Alan Mathison Turing; 1912 senesi kiraz ayı 23, London, İngiltere, Büyük Britaniya - 1954 kiraz ayı 7, Vilmslou, Çeşir, İngiltere, Büyük Britaniya) - ingliz riyaziyatçı, mantıqçı ve kriptografiyacı. Türingge zemaneviy informatikanıñ babası dep aytalar.

Ekinci cian cenkinden evel Britaniyada Kembric Qıral kollecinde ve Amerikada Prinston universitetinde oquy edi.

Cenk vaqtında amerikalı alimler ve arbiylernen beraber britan gizli Bleçli Park institutında nemse komandalıq şifrleriniñ açıluvı üzerinde çalışmaqta edi. Ayrıca, “Enigma” adlı nemse şifrlegen maşnasınen kodlanğan beyanatlarnıñ açıluvında iştirak etken edi. Tafsilâtlarnıñ çoq yıllıq gizlenüvinden soñ tek şimdi yayınlandırılğan edebiyatına binaen, bu iş, daima muvafaqiyetli olmağanına baqmadan, Hitlerge qarşı küreşken ittifaqdaşlarğa bazı arbiy kampaniyalarında ğalebe qazanıp biñlerce insan ömrüni saqlamağa yardım etken.

Suniy intellektni tetqiq etüvge emiyetli isse qoşqan; Türing testi kibi belli olğan deñevni teklif etken.

Gomoseksualist olğanı içün qadın gormonları ile himiyeviy tedaviyligine mahküm etilgen edi. Özüni öldürdi.

“Bomba” adlı şifrsizleştirgen maşna

Menbalar[deñiştir | kodunı deñiştir]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Hodges A. Alan TuringUnwin Paperbacks, 1985. — ISBN 978-0-04-510060-6
  2. 2,0 2,1 Internet Movie Database (англ.) — 1990.
  3. 3,0 3,1 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): açıq malümat platforması — 2011.
  4. http://www.telegraph.co.uk/technology/news/9314910/Britain-still-owes-Alan-Turing-a-debt.html