İçeriğe atla

Rembrandt

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Rembrandt
felemenkçe Rembrandt Harmenszoon van Rijn
portrait
Doğma adı felemenkçe Rembrandt Harmenszoon van Rijn
Doğğan künü 1606 İyül 15(1606-07-15)[1][2][3][…]
Doğğan yeri
Ölgen künü 1669 oktâbr 4(1669-10-04)[1][7][3][…] (63 yaşında)
Ölgen yeri
Memleketi
Zenaatı ressam, ressam, gravüracı ressam, sanat kollektsioneri, ofortçı, koleksiyoncu, tasviriy sanat erbabı, old master, gravüracı, Sanat simsarı, sanatkâr
Baba Harmen Gerritszoon van Rijn[d][8]
Ana Neeltje Willemsdr. Zuytbrouck[d][8]
Ömür arqadaşı Saskia van Uylenburgh[d][8]
Balalar Titus van Rijn[d][8] ve Cornelia van Rijn[d][8]
Avtograf Avtograf resmi
Логотип Викисклада Wikimedia Commons saytındaki
Multimedia fayllar

Rembrandt Garmenszon van Reyn (felemenkçe Rembrandt Harmenszoon van Rijn, [ˈrɛmbrɑnt ˈɦɑrmənsoːn vɑn ˈrɛin]; 1606 s. iyül 15, Leyden, Felemenk — 1669 s. oktâbr 4, Amsterdam, Felemenk) — felemenk ressamı ve ofortçısıdır. Felemenk resim sanatınıñ Altın Devriniñ eñ belli ustalarından biri sayılır.

O, portretleri, öz portretleri, İncil ve Tevrat vaqialarını tasvir etken resimleri ve ofortlarınen bellidir. Eserlerinde ziya ve kölge qarşılığını ustalıqnen qullandı, insan duyğularını canlı ve inandırıcı tarzda kösterdi.[9]

Rembrandtnıñ babası degirmenci edi. Rembrandt 1620 senesinde Leyden universitetine kirdi, amma tezden oquvını taşladı ve ressam olmağa qarar berdi. 1621–1623 senelerinde Yakob van Svanenburgnıñ talebesi oldı. Soñ Amsterdamda Piter Lastmandan altı ay ders aldı.

1624 senesi civarında Leydenge qayttı ve Yan Livensnen beraber çalıştı. Şair ve saray kâtibi Konstantin Güygens yaş ressamnıñ resimlerini begenip istidadını maqtadı.[10]

«Muzıka taqımı» (1626). Bu eserde Piter Lastmannıñ tesiri körüne.

1631 senesi Rembrandt Amsterdamğa köçti. Anda qısqa vaqıtta belli portret ressamı oldı. «Doktor Tülpniñ anatomiya dersi» (1632) oña büyük şüret ketirdi.

1634 senesi Saskiya van Üylenburgğa evlendi. Olarnıñ dört balası oldı, lâkin tek Titus balalıq çağından sağ qaldı. Saskiya 1642 senesi vefat etti. Aynı sene Rembrandt eñ belli eserlerinden biri olğan «Gece nevbeti»ni bitirdi.[11]

Saskiyanen öz portreti («İsrafçı oğul» süjetinde, 1636), Drezden Qart ustalar galereyası.
«Gece nevbeti» (1642).

Daa soñ Rembrandt Endrikye Stoffelsnen beraber yaşadı. 1654 senesinde qızı Korneliya doğdı.

Rembrandt paalı bir ev aldı, sanat eserleri ve eski eşyalar topladı. Borcları artıp, 1656 senesi bankrotlıqqa oğradı. Mal-mülkü ve kollektsiyası satıldı, 1658 senesi ise evini de satmağa mecbur oldı. Buña baqmadan, ölgenine qadar çalıştı.

Soñki yıllarında «Bez tüccarları loncasınıñ başçıları» (1662), «Yeudi kelin» ve «İsrafçı oğulnıñ qaytuvı» kibi müim eserler yarattı. Oğlu Titus 1668 senesinde vefat etti.

«İsrafçı oğulnıñ qaytuvı» (tahminen 1668), Ermitaj.
«Artakserks, Aman ve Esfir» (1660).

Rembrandt 1669 senesi oktâbrniñ 4-ünde Amsterdamda vefat etti. Oktâbrniñ 8-inde Vesterkerk kilsesinde defin etildi. Mezarınıñ tam yeri bugün belli degil. Kilsede onıñ hatırasına bir levha bar.[12]

Rembrandtnıñ yaratıcılığı

[deñiştir | kodunı deñiştir]

Rembrandt portretler, gruppa portretleri, manzaralar, tarihiy ve diniy resimler yaptı. Kündelik ayattan sanalarnı da tasvir etti. Resimden ğayrı, ofort ve grafik eserler yarattı.

O, ziya ve kölge qarşılığını ustalıqnen qullandı. Böyle qarşılıq sananıñ tesirini küçlendirdi ve seyirciniñ diqqatını müim yerlerge çekti. Portretlerde adamnıñ yüzüne, közlerine ve ellerine diqqat etip, insan duyğularını kösterdi.

Erte eserlerinde detaller ince ve doğru yapılğandır. Keç eserlerinde fırçı izleri daa serbest, boya ise daa qalındır. «Gece nevbeti» gruppa portreti olsa da, resimdeki adamlar sabit turmay, areket ete. Bu sebepten eser canlı körüne.

Rembrandt bütün ömrü boyunca öz portretlerini yaptı. Resim, ofort ve grafik eserler beraber sayılğanda, onıñ 80-den ziyade öz portreti bellidir.[13]

1627–1665 seneleri arasında 314 ofort yaptı.[14]

Rembrandtqa ait yağlı boya resimleriniñ tam sayısı belli degil. Bazı eserlerniñ Rembrandt ya da ustahanesindeki talebeler tarafından yapılğanı aqqında alimlerniñ fikirleri farqlıdır. Bu sebepten eski menbalarda rastkelgen «600 resim» raqamı bugün doğru sayılmay.[15]

«Yel degirmeni» ofortı (1641).
  1. 1 2 3 Rembrandt (felem.)
  2. ↑ Rembrandt // Benezit Dictionary of Artists (ingl.) — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
  3. 1 2 Архив изобразительного искусства — 2003.
  4. ↑ http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-13682474
  5. ↑ Groot C. H. A Catalogue Raisonné of the Works of the Most Eminent Dutch Painters of the Seventeenth century Based on the work of John Smith (alm.) — 1914. — S. 1.
  6. 1 2 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (fr.): açıq malümat platforması — 2011.
  7. ↑ Rembrandt Harmensz. van Rhijn // Rembrandt Harmensz. van Rhijn — 2009.
  8. 1 2 3 4 5 6 https://ecartico.org/persons/6292 (ingl.)
  9. ↑ Rembrandt van Rijn — Rijksmuseum.
  10. ↑ Rembrandt (1606–1669) — National Gallery.
  11. ↑ The Life of Rembrandt van Rijn — Museum Rembrandthuis.
  12. ↑ Tourist Information: Rembrandt — Westerkerk.
  13. ↑ Rembrandt van Rijn — Rijksmuseum.
  14. ↑ 10 things to know about Rembrandt’s etchings — Rijksmuseum.
  15. ↑ Oeuvre Catalogues — The Rembrandt Database.