Kerçeklik

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Jump to navigation Jump to search

Kerçeklik - aqiqaten (şimdi, keçmişte ve kelecekte) mevcut olğan er şeyni añlatqan felsefiy ıstıla. Aqiqaten ne bar, ne ise olmağannı tasvir etmesi - mürekkep zatfenli bir meseledir, şunıñ içün felsefeciler arasında kerçeklik ıstılası, felsefiy yönelişke ve mektepke bağlı manalarda qullanıla. Kerçeklik, bir nesneniñ hasiyeti, onıñ aqiqiy vaziyeti, o, tasavur etilgeni kibi degil, aqiqaten nasıl olğanı kibi de tayin etile.

“hayal”, “boş hayal”, '''ideallıq' kerçeklikke qarşı turğan añlamlardır. Kündelik yaşayışta “kerçeklik” añlamınıñ manadaşı dep “aqiqat” sözü qullanıla. Lâkin misal içün dialektik maddiycilik felsefesinde aqiqat imkâniyetke qarşı felsefiy kategoriya olaraq tayin etile, yani aqiqat - kerçekleştirilgen imkâniyet demek.

Kimerde “kerçeklik” der eken, obyektlerniñ eñ keñ manasında qullanılğan kerçekligini añlaylar. Virtual kerçeklik aqqında laf etkende, daneli tarzda kompyuter taqlidi ile yaratılğan hayaliy dünyasını közde tutalar. Buña köre, qarıştırılğan kerçeklik aqiqiy dünyanı kompyuter yalanında qısmen yaratıp, oña suniy yaratılğan unsurlarnı qoşa.

Kerçeklik añlamı felsefe bölügi olğan zatfenlik ile ögrenile. Onıñ cevap bermege tırışqan sualler arasında şulardır: men kerçekimmi? fikirlerim kerçekmi? etrafımdaki dünya kerçekmi? mücerret añlamlar kerçekmi? ve il.