Antonio Vivaldi

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Jump to navigation Jump to search
Antonio Vivaldi
italyanca Antonio Vivaldi
portrait
Doğma adı italyanca Antonio Lucio Vivaldi
Doğğan künü 1678 mart 4(1678-03-04)[1][2][3][…]
Doğğan yeri
Ölgen künü 1741 İyül 28(1741-07-28)[1][2][3][…] (63 yaşında)
Ölgen yeri
Memleketi
Zenaatı bestekâr
Baba Giovanni Battista Vivaldi[d][4]
Ana Camilla Calicchio[d]
Avtograf Изображение автографа
Логотип Викисклада Медиафайлы на Викискладе

Antonio Luço Vivaldi (italyanca Antonio Lucio Vivaldi; 1678 mart 4, Venedik, Venedik Cumhuriyeti — 1741 iyül 28, Viyana, Habsburg mutlaqiyeti) — italyan bestekârı, kemanecisi, katolik papazı, 40-tan ziyade opera, kantata, oratoriyalarnıñ müellifi, solo aletli kontserti janrınıñ yaratıcısıdır. Klassitsizmden evel Barokko muzıkasını inkişaf etmege başlağan bestekârlardan biridir. Ömrü boyu bütün Avropada keniş tanuv kördi. Konçerto grosso adlı ansambl ve orkestr kontsertiniñ ustasıdır. «Yılnıñ dört mevsimi» onıñ eñ belli işlerden biridir, olar «İcat ile uyğundaşlıq qavili» qaytavına kire.

Kompozitsiyalarından çoqusı «Ospedale della Pyeta» (ital. Ospedale della Pietà) meramet hastahanesi keşişhanesiniñ qadın muzıka ansambli içün yazılğan. Anda o, katolik papazı mertebesine itaf etilip, 1703 senesinden ve 1715 senesine ve 1723 senesinden ve 1740 senesine qadar devirlerinde çalışqan edi. Vivaldiniñ Venedik, Mantuya ve Viyana şeerlerinde operalarınıñ gür sanalaştıruvları de pek muvafaqiyetli keçken. İmperator VI Karlnen tanışıp Viyanağa köçti.

1741 s. iyülniñ 28-inde 63 yaşında vefat etken.

Venedik şeerinde bulunğan «Meramet hastahanesi»
Vivaldiniñ karikaturası — 1723 s. italyan ressamı Pyer Leone Getstsi tarafından yaratılğan «Sarı saçlı papaz»

Eserleriniñ cedveli[deñiştir | kodunı deñiştir]

Antonio Vivaldi, türlü janrlarda, yazılğan eserlerniñ, eñ çoq - aletli kontsertlerniñ müellifidir. Onıñ bediiy mirası büyüktir:

  • 27 opera:
    • Roland — tasavur etilgen deli (Orlando fiato pozzo, 1714 s., «Sant-Ancelo» teatri, Venedik),
    • Tsezar olğan Neron (Nerone fatto Cesare, 1715 s.),
    • Dariyni taclav (L'incoronazione di Daria, 1716 s.),
    • Aşıqta triumf yapqan yalan (L'inganno trionfante in amore, 1725 s.),
    • Farnaçe (1727 s.),
    • Kunegonda (1727 s.),
    • Olimpiada (1734 s.),
    • Grizelda (1735 s., «San Samuele» teatri, Venedik),
    • Aristid (1735 s.),
    • Orakul Messeniyada (1738 s., «Sant Ancelo» teatri, Venedik),
    • Ferasp (1739 s.).
  • Oratoriyalar:
    • Musa, firavunnıñ Tañrısı (Moyses Deus Pharaonis, 1714 s.),
    • Triumf yapqan Yudif (Juditha Triumphans devicta Holo-fernis barbarie, 1716 s.)
    • Tılsımcılarnıñ temennası.
  • 56 lâdiniy (dünyaviy) kantata
  • 465 kontsert, şu cümleden:
    • 49 concerti grossi,
    • kemane içün 228 kontsert
    • violonçel içün 27 kontsert
    • d'amur violası içün 6 kontsert.

Menbalar[deñiştir | kodunı deñiştir]

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): açıq malümat platforması — 2011.
  2. 2,0 2,1 Itaú Cultural Antonio Vivaldi // https://enciclopedia.itaucultural.org.br/pessoa12240/antonio-vivaldi (порт.)São Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  3. 3,0 3,1 Antonio Vivaldi // filmportal.de — 2005.
  4. 4,0 4,1 https://www.francemusique.fr/personne/antonio-vivaldi
  5. 5,0 5,1 https://www.digitalarchivioricordi.com/it/people/display/9166 — 1808.
  6. 6,0 6,1 Česká divadelní encyklopedie