Türkiy tiller

Bilge Tonyukuk Yazması

Türkiy tiller - Şarqiy Avropadan Sibir ve Çinniñ ğarbına qadar uzanğan bir meydanda ana tili olaraq 180 million kişi tarafından, ekinci til olaraq laf etkenler da sayılsa 200 million kişi tarafından laf etilgen bir-birlerinen yaqın aqraba olğan ve 40 ayrı yazı tiline bölüngen bir til gruppası tanımlana. Türkiy tiller Altay til ailesine aittir. Eñ çoq laf etilgen Türkiy til, Türk tilidir.

Türkiy tillerniñ müim bir hususiyeti laf etkenleriniñ uzun müddet köçebe olaraq yaşayışlığı ve bunıñ yüzünden bu tillerniñ sürekli bir-birlerinden söz keçirmek olmaylar. Türkiy tillerniñ çoq sayıda aynı manada qullanılğan ortaq sözlerge saip olmalarınıñ yañı sıra cümle yapıları da ep aynı qalır.

Sınıflaştırma [deñiştir]

Ğarp Türkiy tilleri	Oğuz (Cenüp-Ğarbiy) tilleri			Becenek (ölü) Salar
		Ğarbiy Oğuz tilleri		Azerbaycan Ğağauz Osmanlı (ölü) Türk
		Şarqiy Oğuz tilleri		Horasan Türkiy Türkmen
		Cenübiy Oğuz tilleri		Afşar Qaşqay
	Qıpçaq (Şimal-Ğarbiy) tilleri			Qadimiy Qıpçaq (ölü)
		Ğarbiy Qıpçaq (Qıpçaq-Kuman) tilleri		Kuman (ölü) Qaraçay-Balqar Qaray Qırımçaq Qırımtatar Qumıq Urum^[1]
		Şimaliy Qıpçaq (Qıpçaq-Bulğar) tilleri		Başqurt Tatar Sibir Tatar^[2]
		Şarqiy Qıpçaq (Qıpçaq-Noğay) tilleri		Noğay Qaraqalpaq Qazah Qırğız^[3]
	Qarluq (Cenüp-Şarqiy) tilleri	Ğarbiy Qarluq		Çağatay (ölü) Özbek Uyğur
		Şarqiy Qarluq		Ayni^[4] İli Türkiy Lop Qarahanid (ölü)
Şarq Türkiy (Sibir) tilleri	Saha (Şimaliy Sibir) tilleri			Dolğan Saha (Yaqut)
	Sayan (Cenübiy Sibir) tilleri			Soyot Tsatan Tofa Tuva
	Haqas-Altay tilleri			Qadimiy Uyğur Yuğur (Sarı Uyğur)^[5]
			Haqas tilleri	Çulım Fuyu Qırğız Haqas Qadimiy Qırğız (ölü) Şor
			Altay tilleri	Cenübiy Altay Şimaliy Altay
Oğur (Bulğar) tilleri				Çuvaş Hazar (ölü) Hun (ölü) Türkiy Avar (ölü) Türkiy Bulğar (ölü)
Arğu tilleri				Halac^[6]

İhtarlar [deñiştir]

↑ Crimean Tatar and Urum are historically Kypchak languages, but have been heavily influenced by Oghuz languages.
↑ Tura, Baraba, Tomsk, Tümen, İşim, Ertiş, Tobol, Tara, etc. are partly of different origin (Johanson 1998) [1]
↑ Of Altai Turkic origin, but recently closer to Kazakh (Johanson 1998) [2]
↑ Aini is a mixed language with Uyghuric grammar and Persian vocabulary, and is spoken exclusively by adult men, almost as a cryptolect.
↑ Deviating. Probably of South Siberian origin (Johanson 1998) [3]
↑ Halac is surrounded by Oğuz languages, but exhibits a number of features that classify it as non-Oghuz.

Türkiy tiller
Bulğar gruppası	Çuvaş tili \| Hazar tili* \| Hun tili* \| Türkiy Avar tili* \| Türkiy Bulğar tili*
Qarluq (Çağatay) gruppası	Ayni tili \| Çağatay tili* \| İli Türk tili \| Lop tili \| Özbek tili \| Qarahanid tili* \| Uyğur tili
Qıpçaq gruppası	Altay tili ¹ \| Başqırt tili \| Kuman tili* \| Noğay tili \| Qadimiy Qıpçaq tili* \| Qaraçay-Balqar tili \| Qaray tili \| Qaraqalpaq tili \| Qazah tili \| Qırğız tili ¹ \| Qırımçaq tili \| Qırımtatar tili¹ \| Qumıq tili \| Sibir Tatar tili \| Tatar tili \| Urum tili
Oğuz gruppası	Afşar tili \| Azerbaycan tili \| Becenek tili* \| Ğağauz tili \| Horasan Türkiy tili \| Osmanlı tili* \| Qaşqay tili \| Qırımtatar tili¹ \| Salar tili \| Türk tili \| Türkmen tili \| Urum tili¹
Haqas-Altay gruppası	Altay tilleri: Cenübiy Altay tili, Şimaliy Altay tili \| Çulım tili \| Fuyu Qırğız tili \| Haqas tili \| Qadimiy Qırğız tili* \| Qadimiy Uyğur tili* \| Yuğur tili \| Şor tili
Sayan gruppası	Sоyоt Tsatan tili \| Tofa tili \| Tuva tili
Saha (Yaqut) gruppası	Dolğan tili \| Saha (Yaqut) tili
Argu gruppası	Halac tili
İzaat: * Ölü tiller

[1] Crimean Tatar and Urum are historically Kypchak languages, but have been heavily influenced by Oghuz languages.

[2] Tura, Baraba, Tomsk, Tümen, İşim, Ertiş, Tobol, Tara, etc. are partly of different origin (Johanson 1998) [1]

[3] Of Altai Turkic origin, but recently closer to Kazakh (Johanson 1998) [2]

[4] Aini is a mixed language with Uyghuric grammar and Persian vocabulary, and is spoken exclusively by adult men, almost as a cryptolect.

[5] Deviating. Probably of South Siberian origin (Johanson 1998) [3]

[6] Halac is surrounded by Oğuz languages, but exhibits a number of features that classify it as non-Oghuz.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Türkiy tiller

Sınıflaştırma [deñiştir]

İhtarlar [deñiştir]

Dolaşuv menüsi

Şahsiy aletler

İsim fezaları

Variantlar

Körünişler

Areketler

Qıdıruv

Saytta yol tapuv

Aletler

Diger tillerde