Türkiy tiller

QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Buña bar: qullan, qıdır

Türkiy tiller - Şarqiy Avropadan Sibir ve Çinniñ ğarbına qadar uzanğan bir meydanda ana tili olaraq 180 million kişi tarafından, ekinci til olaraq laf etkenler da sayılsa 200 million kişi tarafından laf etilgen bir-birlerinen yaqın aqraba olğan ve 40 ayrı yazı tiline bölüngen bir til gruppası tanımlana. Türkiy tiller Altay til ailesine aittir. Eñ çoq laf etilgen Türkiy til, Türk tilidir.

Türkiy tillerniñ müim bir hususiyeti laf etkenleriniñ uzun müddet köçebe olaraq yaşayışlığı ve bunıñ yüzünden bu tillerniñ sürekli bir-birlerinden söz keçirmek olmaylar. Türkiy tillerniñ çoq sayıda aynı manada qullanılğan ortaq sözlerge saip olmalarınıñ yañı sıra cümle yapıları da ep aynı qalır.

Sınıflaştırma[deñiştir]

Ğarp Türkiy tilleri Oğuz (Cenüp-Ğarbiy) tilleri
Lenguas Oguz.png
 
Ğarbiy Oğuz tilleri
Şarqiy Oğuz tilleri
Cenübiy Oğuz tilleri
Qıpçaq (Şimal-Ğarbiy) tilleri
Map-Kypchak Language World.png
 
Ğarbiy Qıpçaq (Qıpçaq-Kuman) tilleri
Şimaliy Qıpçaq (Qıpçaq-Bulğar) tilleri
Şarqiy Qıpçaq (Qıpçaq-Noğay) tilleri
Qarluq (Cenüp-Şarqiy) tilleri Ğarbiy Qarluq
Şarqiy Qarluq
Şarq Türkiy (Sibir) tilleri Saha (Şimaliy Sibir) tilleri
Sayan (Cenübiy Sibir) tilleri
Haqas-Altay tilleri  
Haqas tilleri
Altay tilleri
Oğur (Bulğar) tilleri
Arğu tilleri

İhtarlar[deñiştir]

  1. Crimean Tatar and Urum are historically Kypchak languages, but have been heavily influenced by Oghuz languages.
  2. Tura, Baraba, Tomsk, Tümen, İşim, Ertiş, Tobol, Tara, etc. are partly of different origin (Johanson 1998) [1]
  3. Of Altai Turkic origin, but recently closer to Kazakh (Johanson 1998) [2]
  4. Aini is a mixed language with Uyghuric grammar and Persian vocabulary, and is spoken exclusively by adult men, almost as a cryptolect.
  5. Deviating. Probably of South Siberian origin (Johanson 1998) [3]
  6. Halac is surrounded by Oğuz languages, but exhibits a number of features that classify it as non-Oghuz.
Türkiy tiller
Bulğar gruppası Çuvaş tili | Hazar tili* | Hun tili* | Türkiy Avar tili* | Türkiy Bulğar tili*
Qarluq (Çağatay) gruppası Ayni tili | Çağatay tili* | İli Türk tili | Lop tili | Özbek tili | Qarahanid tili* | Uyğur tili
Qıpçaq gruppası Altay tili 1 | Başqırt tili | Kuman tili* | Noğay tili | Qadimiy Qıpçaq tili* | Qaraçay-Balqar tili | Qaray tili | Qaraqalpaq tili | Qazah tili | Qırğız tili 1 | Qırımçaq tili | Qırımtatar tili1 | Qumıq tili | Sibir Tatar tili | Tatar tili | Urum tili
Oğuz gruppası Afşar tili | Azerbaycan tili | Becenek tili* | Ğağauz tili | Horasan Türkiy tili | Osmanlı tili* | Qaşqay tili | Qırımtatar tili1 | Salar tili | Türk tili | Türkmen tili | Urum tili1
Haqas-Altay gruppası Altay tilleri: Cenübiy Altay tili, Şimaliy Altay tili | Çulım tili | Fuyu Qırğız tili | Haqas tili | Qadimiy Qırğız tili* | Qadimiy Uyğur tili* | Yuğur tili | Şor tili
Sayan gruppası Sоyоt Tsatan tili | Tofa tili | Tuva tili
Saha (Yaqut) gruppası Dolğan tili | Saha (Yaqut) tili
Argu gruppası Halac tili
İzaat: * Ölü tiller