Ğağauz tili
QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
| Ğağauz tili Gagauz dili |
|
|---|---|
| Memleketler: | Moldova, Romaniya, Bulğaristan, Yunanistan, Rusiye, Ukraina, Türkiye, Qazahistan, Özbekistan |
| Regionlar: | Ğağauziya |
| Resmiy status: | Ğağauziya region |
| Til taşıyıcı sayısı: | 150000 |
| Sınıflaştırma | |
| Kategoriya: | Avrasiya tilleri |
| Altay tilleri | |
| Elifbe: | latin elifbesi |
| Til kodları | |
| ISO 639-1: | yoq |
| ISO 639-2: | tut |
| ISO 639-3: | gag |
Ğağauz tili (öz adı Gagauz dili) - çoqusı Moldovadaki Ğağauz Yeri Muhtar Vilâyetinde yaşağan Ğağauzlarnıñ tili. Tahminen 150 000 kişi tarafından laf etile. Ğağauz tili Oğuz gruppasına ait Türkiy tildir.
Qomşu tillerden çoq ödünç söz almasına baqmadan bir Qırımtatar Yalı Boylu ile Ğağauz qolayca añlaşır. Eskiden Ğağauz tili Yunan elifbesinen yazılır edi, amma 1957 senesi Kiril elifbesi qullanılıp başlağanda Yunan elifbesinden vazgeçkendir. Moldovanıñ muhtarlığına qavuşqandan ve Ğağauzlarğa muhtariyet berilgenden soñ, Türk elifbesiniñ esasında şekillendirilgen bir elifbe meydanğa ketirildi ve şimdi alâ daa qullanılmaqtadır. Türk elifbesinden farqlı olaraq Ğağauz elifbesinde (Türk açıq e sesi yerine) Ää arifi, Êê ve Ţţ arifleri buluna. Ğağauz yazı tili Türkiyede halq arasında laf etilgen Türkçeniñ yazığa tökülgen şekilidir denile. Ğ arifınıñ yerine çoq sözlerde, sozuq arifler çift yazılaraq Ğ sesi qazandırılır.
Soora = Soñra
Lääzım = Lâzim
Birliindä = Birliginde
Çoqluq ad yapımlarında çoqluq affiksi qırımtatar tilindeki kibi ler - lardır. Amma sözniñ soñki arifi n olsa l çoqluq affiksindeki l arifi tüşürilip, soñdaki n sesi tekrarlanır.
Günnerindä = Künlerinde
Onnar = Olar
[deñiştir] Elifbe
- Kiril
| А а | Ä ä | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё |
| Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Л л | М м | Н н |
| Ö ö | П п | Р р | С с | Т т | У у | Ӱ ӱ | Ф ф |
| Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь |
| Э э | Ю ю | Я я |
- Latin
| А а | Ä ä | B b | C c | Ç ç | D d | E e | F f |
| G g | H h | I ı | İ i | J j | K k | L l | M m |
| N n | O o | Ö ö | P p | Q q | R r | Ş ş | T t |
| Ţ ţ | U u | Ü ü | V v | Y y |
