Qazan
şeer
Vikianbarda Qazan
|
Qazan (rusça Казань, tatarca Qazan, Казан) - Tataristan Cumhuriyetiniñ paytahtıdır. Ealisi 1 138 biñdir. Pek zemaneviy bir şeerdir. Türkiyedeki İstanbul, Eskişehir ve Balıkesir, Qazan şeeriniñ qardaş şeerleridir.
Tarih [deñiştir]
Rivayetlerge köre Qazan eñ az 1000 sene evel qurulğan. Bu rivayetlerniñ delili Qazan kremlininde tapılğan bir çek aqça (929-930 asırda bastırılğan) ve buña beñzer diger buluntılar qabul etile. Lâkin daa ziyade yazılı menbalarda Qazan ilk defa XIV asırda keçe. Şeer Edil Bulğarlarınıñ sıñır qalesi olaraq qurulğan. XIV-XV asırlarda Qazan Altın Ordu devletiniñ içindeki müim ticariy ve siyasiy bir merkez alına kele. 1438 senesinde şeer Qazan hanlığınıñ paytahtı oldı. 1552 senesinde ise Qazan şeeri rus çarı IV İvan (Qorqunçlı İvan) tarafından zapt etildi ve bu tarihtan başlap Rusiyege tabiy oldı. I Petro zamanında şeer Qazan vilâyetiniñ merkezi olaraq añıdı. Sovet devrinde Tatar Muhtar Şuralar Sotsialistik Cumhuriyetiniñ paytahtı oldı, 1990 senesinden berli ise Tataristan cumhuriyetiniñ paytahtıdır.