Zübeyde Hanım
QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Zübeyde Hanım (1857, Selanik- Langaza - 14 Ocak 1923, İzmir), Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu olan Mustafa Kemal Atatürk'ün annesidir. Aslen Konya-Karamanlı'dir.
[deñiştir] Aile kökeni
Osmanlı zemanında , Fatih Sultan Mehmet zemanında Anadolu (İzmir) 'dan Rumeli’ge köçen ve Selanik yaqınlarındaki Langaza’da topraq işleri ile meşğul bir Türkmen ailesi bolğan Acı Sofi ailesindendir. Babası: Sofuzade Feyzullah (Sadullah) Ağa, annesi : Molla Anım nam Aişe Anım’dır. Zemanında apaqaylarnın mektepge ketmesi yayğın bolmağanı içün, oqur yazar bolması nedenimen özü de Zübeyde Molla dep anıla edi.
Acı Sofi dayın dinine bağlı bir aileden kelgeni içün özü de olayın edi.
Selanik'te Gümrük Muhafaza Teşkilatında memur Ali Rıza Efendi ile 1871 yılında henüz 14 yaşında ekende üylendi. Ali Rıza Bey, sarışın ve mavi közlü bir apaqayman üylenmeni tüşleyekende, özünden 20 yaş kiçke bolğan, qara saçlı ve derin mavi közlü bu apaqayğa sevdalandığanını aytqandır.
Yani çift Selanik Yaniqapı semtinde yani hayatını başlatğan ve Zübeyde Fatma, Ömer ve Ahmet adlı balaları bolğandır. Ancaq Fatma bu dönemde olgendir.
Eşi Ali Rıza'nın Yunanistan sınırında Çayağzı (yaki Papaz Köprüsü)'na tayin edilgeni içün taşınğan ve anda Ömer ve Ahmet ölgen.
1881’de dördüncü balaları Mustafa, 1885’te Makbule, 1889’da Naciye tuvdı. Naciye’ni de kiçke yaşta veremden topraqqa berdiler. Ali Rıza Efendi de 1888 yılında öldi.
[deñiştir] Ekinci Üylülügü
Bunun üzerine Zübeyde Hanım, balalarını da alıp abiysi Hüseyin Bey'in Langaza'daki çiftliğine ketti. Babasının erte ölümünün ve dayısının çiftliğinde ailenin erkeği olarak yaşağanlarının Mustafa üzerinde terin etkileri bardır.
Abiysine taa fazla yük bolmak istemegen Zübeyde Hanım, ekinci üylülüğünü Selanik Gümrükler Başmüdürü Ragıp Bey ile yasadı. Rağıp Bey'in de evvelki üylülüğünden dört balası bardı. Bo üylülük, babasının atırasına sayğı kösterilmegenini tüşünen Mustafa Kemal'ni qızdırdı. Zübeyde Hanım, Balqan Cengi’nden sora Rağıp Bey’den ayrıldı ve artıq Osmanlı toprağı bolmaktan çıqqan Selanik’ni terk ederek qızı Makbule ile birlikte İstanbul’ğa köç etip Beşiktaş Aqaretler’de bir üyge yerleşti.
Mustafa Kemal, Ali Fuat Cebesoy'ğa, Rağıp Bey haqqında
Mağa qarşı hep çoq sayğılı davranğan, balaban akay muameleri etgendir. Nazik ve kibar bir kişidir.
degendir.
1919’da Anadolu'ğa çıqğanından beri körmegeni ve üstelik Osmanlı Padişahı tarafından haqqında ölüm emri berilgenini üyrengeni ulu Mustafa Kemal ile ancaq 14 Haziran 1922’de Adapazarı’nda tekrar tabışqan Zübeyde Hanım, onun qatında Anqara’ğa yerleşti. Ancaq bo şeerin sert iklim qoşulları sağlığını olumsuz etkiledi tedavi amacıman İzmir’ge ketti. 14 Ocak 1923 künü 66 yaşında öldi. İzmir’in Qarşıyaqa rayonunda 1940 yılında yaptırılan anıt mezarda yatmaktadır.
